سرطان رودهء کلان

0
140

سرطان رودهء کلان سومین نوع معمول سرطان در دنیاست و ده درصد تمامی موارد سرطان را در بر می‌گیرد. در سال ۲۰۱۲، ۱٫۴ ملیون مورد ابتلای جدید به این بیماری و همین‌طور ۶۹۴ هزار مورد مرگ از آن اتفاق افتاد. این بیماری در کشورهای انکشاف یافته عام تر است و ۶۵ درصد موارد در این کشورها یافت می‌شود. شیوع این بیماری در زنان کمتر از مردان است. در استرالیا سرطان رودهء کلان دومین سرطان کشنده (بعد از سرطان شش) است اما در نود فیصد واقعات، اگر سرطان در مراحل اول تشخیص داده شود، قابل تداوی است.

عوامل خطر:
بسیاری از سرطان‌های روده کلان به دلیل عوامل ناشی از استایل زندگی و بلندرفتن سن ایجاد می‌شوند و تعداد کمی از موارد به خاطر اختلالات جینتیکی ارثی هستند.
سن: اکثر افراد مبتلا به این بیماری سن بالای ۵۰ سال دارند، اما ممکن است این بیماری در هر سنی اتفاق بیفتد.
رژیم غذایی: بین این بیماری و رژیم غذایی پرچربی و پرانرژی و مصرف کم میوه و سبزی غذاهای دارای فایبر، رابطۀ مستقیم وجوددارد.
پولیپ‌ها: پولیپ در واقع، رشد توده‌های سلیم در جدار روده است و چانس مصاب شدن به سرطان رودهء کلان را بلند میبرد.
تاریخچۀ شخصی: احتمال مصاب شدن به سرطان رودهء کلان در افرادی که قبلاً سرطان‌های رودهء کلان داشته‌اند و خانم‌هایی که مبتلا به سرطان تخمدان، رحم، یا سینه بوده‌اند بیشتر است. در حال حاضر در بعضی از موارد این سرطان، جین‌های مسؤول، شناسایی شده‌اند. لذا قبل از بروز سرطان، چنین افرادی را از نظر حامل‌جین‌بودن، مورد بررسی قرارمی‌دهند.
طبق گفته داکتران، افرادی که نزدیکانی مثل پدرو مادر و خواهر و برادرشان به این نوع از سرطان مبتلا شده‌اند، خصوصاً اگر زیر ۵۰ سال بوده باشد، باید خود را تحت نظر داکتر متخصص قرار دهند تا از احتمال انتقال وراثتی این سرطان آگاه شوند و پیشگیری نمایند.
امراض التهابی روده مثل کولیت اولسروز: در این امراض پوشش جدار رودهء کلان دچار التهاب شده‌است و چانس مصاب شدن به سرطان رودهء کلان را بلند میبرد.
چاقی، مصرف الکهول و استفاده از مواد مخدر سایر عوامل خطر شناخته شده هستند.
عامل خطر برخی از شرایط موروثی همچون پولیپ‌های آدنوماتوز خانوادگی و سرطان کولون غیرپولیپی ارثی هستند؛ اما این‌ها شامل کمتر از پنج درصد موارد می‌شوند. این بیماری معمولاً با تومور سلیم آغاز می‌گردد که به مرور زمان تبدیل به سرطان می‌شود.

علائم و اعراض
علائم این بیماری ممکن است شبیه به علائم امراض دیگر نظیر عفونتها، تب، بواسیر و بیماری‌های التهابی روده باشد. بنابراین مراجعه به طبیب به منظور ارزیابی بهتر، ضروری می‌باشد؛ چراکه در مراحل اولیه، این بیماری قابل درمان است.
از جمله اعراضی که مراجعه به طبیب را ضروری می‌کند می‌توان موارد زیر را نام‌برد:
وجود هرگونه تغییر در دفع مواد غائطه نظیر اسهال، قبضیت یا کاهش قطر مدفوع در صورتی که بیش از یک روز طول بکشد و علت آن نامعلوم باشد.
خون‌ریزی از راست‌روده یا وجود خون در مواد غائطه، چه قابل دیدن باشد چه با انجام معاینه معلوم شود.
دردهای قولنجی معده
استفراغ
ضعف و خستگی
و زردی شدن جلد یا زرد شدن بخش سفید چشم

معاینات تشخیصی
در بعضی از موارد، سرطان هیچ‌ علامتی ندارد، بنابراین معاینات تشخیصی در افراد پرخطر مثل افراد بالای ۵۰ سال ضروری می‌باشد. در واقع سرطان رودهء کلان در مراحل ابتدایی از طریق این معاینات قابل پیشگیری و تداوی است. در اغلب واقعات، سرطان رودهء کلان از “ادنوم” شروع میشود که پولیپهای کوچک در روده هستند. هر قدر آدنوم کلان‌تر باشد، بیشتر احتمال دارد که سرانجام سرطانی شود. استفاده از روش‌های معاینات تشخیصی معمولی در افرادی با علائم مذکور یا دارای هرگونه فکتور خطر، توصیه می‌شود.
انجمن سرطان استرالیا معاینهء خون مخفی در مواد غائطه را به افرادی که عمرشان از پنجاه سال بلندتر است توصیه میکند. این معاینه بهترین روش معاینات تشخیصی برای شناسایی علایم و اعراض سرطان رودهء کلان است. مصارف این معاینه برای افراد 50، 55، 60 و 65 ساله توسط پروگرام دولت استرالیا پرداخت میشود.
از جمله معاینات تشخیصی دیگر برای این سرطان، معاینه راست‌روده است که در این معاینه طبیب، راست‌روده را با انگشت معاینه می‌کند تا وجود خون یا هرگونه مورد غیرعادی را بررسی کند.
سرطان رودهء کلان را با گرفتن نمونه از رودهء کلان در وقت معاینهء روده با کامره تشخیص داده میشود. معمولاً بعد از تشخیص، عکس گرفته می‌شود تا معلوم شود که بیماری در اعضای دیگر منتشر شده یا نه.

تداوی سرطان
درمان‌هایی که برای سرطان رودهء کلان به کار می‌رود، شامل ترکیبی از جراحی، تداوی با شعاع و تداوی با داروهای کیمیاوی است. احتمال درمان سرطان‌های محدود به درون دیوارهٔ روده، با جراحی وجود دارد، اما سرطانی که در سراسر بدن گسترش یافته، معمولاً قابل درمان نیست و هدف از تداوی، بهبود کیفیت زندگی بیمار و کنترول علائم بیماری است.
جراحیجراحی عام ‌ترین روش تداوی در تمام مراحل سرطان به‌حساب‌می‌آید. این روش به طرق مختلف انجام می‌شود و براساس نظر طبیب و مرحلۀ سرطان، روش‌های جراحی متفاوت است. جراحی، اختلاطات دارد به محل تومور و نوع جراحی بستگی دارد. معمولاً در چند روز اول بعد از عملیات، بیمار احساس ناراحتی دارد ولی معمولاً درد با دارو قابل کنترول است. مدت زمان بهبود بعد از عملیات در بیماران، متفاوت است.
در تداوی ذریعهء شعاع، از اشعه اکس با انرژی بالا برای کشتن حجرات سرطانی و کوچک‌نمودن اندازهء تومور استفاده می‌شود. تولید اشعه می‌تواند خارج از بدن، توسط ماشین‌های خاص یا داخل بدن، از طریق مواد تولیدکنندهء اشعه، صورت‌گیرد. این روش ممکن است همراه با جراحی و تدوای کیمیاوی انجام‌می‌شود و دارای عوارض جانبی می باشد که عبارتند از: خستگی، حساسیت جلدی در محل برخورد اشعه با جلد و کاهش اشتها می‌باشد. هم‌چنین ممکن است این روش منجر به کاهش تعداد حجرات سفید خون شود. در بسیاری از موارد این عوارض دائمی نیستند و قابل کنترول و درمان‌اند.
در تداوی کیمیاوی، از داروها جهت کشتن حجرات سرطانی استفاده می‌شود که اکثراً به شکل زرقی یا فمی می‌باشد. تداوی کیمیاوی یک روش درمانی سیستمیک به‌حساب‌می‌آید به این معنا که دارو از طریق جریان خون به قسمت‌های مختلف بدن می‌رود تا حجرات سرطانی را بکشد. در این روش داروها به صورت دوره‌ای تجویز می‌شوند؛ یعنی دورهء درمانی با یک دورهء استراحت ادامه‌می‌یابد و بعد از آن، مجدداً دورهء درمانی شروع می‌شود.
بعد از آن‌که جراح تمامی حجرات و نسوج سرطانی را از طریق جراحی برداشت، یک دوره تداوی کیمیاوی نیز داده‌می‌شود تا حجرات سرطانی باقی‌مانده نیز، در صورت وجود از بین بروند.
از آنجا که تداوی کیمیاوی معمولاً حجرات با سرعت تکثیر بالا را مورد هدف قرارمی‌دهند و حجرات خونی، نسج پوششی جهاز هاضمه و حجرات فولیکول مو نیز از سرعت تکثیر بالا برخوردار هستند، لذا ممکن است این نسوج نیز مورد هدف داروهای کیمیاوی قراربگیرد. در نتیجه از جمله عوارض جانبی تداوی کیمیاوی می‌توان به عفونت، خستگی، ریزش موی موقتی، زخم‌های دهان و کاهش تعداد حجرات خون است. ازآنجاکه داروهای کیمیاوی، مغز استخوان را به شدت تحت تأثیر قرارمی‌دهد، ممکن است کم خونی (به‌صورت کاهش انرژی انجام کارها)، کاهش پلاکت‌های خون (به‌صورت خون‌ریزی) و کاهش حجرات سفید خون (به‌صورت افزایش چانس ابتلا به عفونت‌ها) ایجادشود. معمولاً همۀ کسانی که از این روش درمانی استفاده می‌کنند به تمامی این علائم مبتلا نمی‌شوند. هم‌چنین در طی دورهء استراحت و بعد از قطع درمان، تمام این علائم برطرف می‌شوند.

پیش آگهی سرطان روده:
پیش‌آگهی و تداوی سرطان روده، به صحت عمومی بیمار و پیشرفت بیماری (اینکه حجرات سرطانی فقط بافت پوششی روده را درگیر کرده‌است یا تمامی جدار آن را) بستگی دارد. بعد از درمان، آزمایش خون برای سنجش آنتی جین در خون و عکس‌برداری، جهت تشخیص وضعیت سرطان (عود کرده است یا خیر) انجام می‌شود.
در ایالات متحده حدود ۶۵ درصد بیماران تا پنج سال بعد از تشخیص سرطان زنده می مانند. . البته این مسأله به میزان پیشرفت سرطان و این که آیا تمام سرطان با جراحی قابل برداشت هست یا نه و همچنین به صحت کلی فرد بستگی دارد.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here